Вялікая Айчынная ці ІІ Сусветная?

| Гісторыя

22 чэрвеня ў Беларусі згадваюцца падзеі самай крывавай вайны ў гісторыі чалавецтва. Улады звычайна ў гэты дзень арганізоўваюць па ўсёй краіне жалобныя мерапрыемствы з ускладаннем вянкоў і кветак да мемарыялаў, актывісты прадзяржаўнага саюза моладзі БРСМ ладзяць сімвалічныя акцыі з напамінам пра каштоўнасць “мірнага неба над галавой”. 


Гомельская ідэалагічная вертыкаль ускладае кветкі да Вечнага агня 22 чэрвеня 2020 года. Фота: "Гомельскія ведамасці"

У афіцыйным дыскурсе для абазначэння падзеі звычайна выкарыстоўваецца найменне пачатак Вялікай Айчыннай вайны. “Флагшток” пацікавіўся ў вядомых беларускіх гісторыкаў і краязнаўцаў, ці не варта адмовіцца ад тэрміна Вялікая Айчынная вайна на карысць ІІ Сусветнай.

Ігар Мельнікаў, кандыдат гістарычных навук, аўтар 11 кніг на тэматыку міжваеннага часу і падзей ІІ Сусветнай вайны:  

Вялікая Айчынная — адна з кампаній Другой Сусветнай. Супрацьпастаўляць яе панятку Вялікая Айчынная вайна, безумоўна, не трэба. Але пры ацэнцы і даследаванні тых падзей варта падыходзіць з беларускіх пазіцый. У сваіх кнігах я не выкарыстоўваю найменне Вялікая Айчынная вайна. Аднак варта разумець, што для беларускага насельніцтва гэтая вайна пачалася яшчэ ў верасні 1939 году. У чэрвені 1941 вайна ўжо ішла поўным ходам. Адносна “беларускіх пазіцый” у гістарычнай навуцы магу сказаць наступнае. Нам трэба вывучаць і разумець, колькі ахвяраў прынесла тая вайна, якія трагедыі прынесла беларускаму народу, які ў пераважнай большасці застаўся жыць пад акупацыяй. І ў дадатак, тэма калабарацыі для сучасных даследчыкаў з’яўляецца вельмі неадназначнай.  

Юрый Глушакоў, журналіст, гомельскі гісторык:  

– Я выкарыстоўваю дзве назвы. Калі гаворка ідзе пра падзеі, якія адбываліся на тэрыторыі былога СССР, то Вялікая Айчынная вайна. Большасць беларускіх гісторыкаў пішуць і цяпер Вялікая Айчынная. Калі сыходзіць з менталітэту людзей таго часу, вывучаючы матэрыялы архіваў і чытаючы мемуары, то для іх гэта была адназначна Вялікая Айчынная вайна. Тады большасць насельніцтва ўспрымала БССР як сваю радзіму. Нават калі мы згаджаемся, што мелі месца злачынствы сталінізму, усё роўна мы не павінны адмаўляцца ад назвы Вялікая Айчынная вайна, паколькі на кану стаяў лёс народа, якога чакала вынішчэнне і германізацыя. Зрэшты, у назве ІІ Сусветная я таксама не бачу нічога заганнага, паколькі не адзін СССР граміў Гітлера, сярод нашых саюзнікаў былі амерыканцы, ангельцы, французы і іншыя. Не трэба супрацьпастаўляць.

Флагшток


У старым доме ў цэнтры Гомеля знойдзены «скарб» старых прадметаў

| Гісторыя

У пабліку «Пошукі старога Гомеля» апублікаваныя фотаздымкі нечаканых знаходак, якія былі знойдзеныя ў драўлянай сядзібе Гомеля. Краязнаўцы распавялі пра былых гаспадароў дома і знойдзеныя ў будынку рэчы.

Сослали на Колыму из-за письма родственникам в Западную Беларусь. В Гомеле снимают документальное кино о сталинских репрессиях

| Гісторыя

В Гомеле начались съемки документальных фильмов о сталинских репрессиях. В рамках кампании «Забітыя і забытыя» готовится цикл из четырех фильмов с историями жителей города и области.

«80 год не было да гэтай тэмы ніякай справы, а тут успомнілі». Гiсторык расказаў, што стаiць за спробамi знайсцi новыя месцы пахаванняў

| Гісторыя

Генеральная пракуратура абвесцiла пошук iнфармацыi аб месцах пахавання ахвяр вайны. Гомельскi гiсторык, кандыдат мастацтвазнаўства Яўген Малiкаў займаецца вывучэннем месцаў былых гістарычных могілак і пахаванняў на тэрыторыі Гомеля на працягу ўжо амаль двух дзясяткаў гадоў. Ён выказаў сваё меркаванне Флагштоку, што стаiць за новымi спробамi адшукаць вінаватых і знайсцi новыя месцы пахаванняў.

«Кіраўнік калгаса прыскакаў ды разагнаў удзельніц шэсця бізуном». Як на Гомельшчыне адраджаецца старажытны абрад

| Гісторыя

На другі дзень пасля Вялікадня ў вёсках Гадзічава ды Маркавічы Гомельскага раёна праводзяць абрад «Ваджэнне Сулы». Адроджаны ў 2007 годзе абрад традыцыйна збірае вялікую колькасць моладдзі, якая не дае традыцыям продкаў згаснуць назаўжды.

Краязнаўцы знайшлі ўнікальныя фота пабудовы маста праз Сож

| Гісторыя

Краязнаўцы з гомельскага гістарычнага пабліка «Пошукі старога Гомеля» знайшлі фотаздымкі будоўлі маста праз Сож. Здымкі з электроннага архіву Дзяржаўнага музея гісторыі Санкт-Пецярбургу. У апісанні файла паметка з пытальнікам: «1880-я гады?»