«Узяць адказнасць і адмяніць парад не маглі». Небяспечны дзіцячы парад 1986 года (унікальны фотарэпартаж)

| Гісторыя

Гомель 27 красавіка 1986 года. Звычайны цёплы ветраны выходны, на які прымеркаванае незвычайнае прыгожае мерапрыемства — абласны дзіцячы парад аркестраў. Дзеці ў парадных строях весела маршыруюць па галоўных вуліцах гораду, усміхаюцца на радасць мінакоў і сваіх бацькоў. Ніхто з удзельнікаў мерапрыемства нават не падазрае, што ў 140 кіламетрах ад Гомеля ў гэты час гарыць чацвёрты энергаблок Чарнобыльскай атамнай станцыі.  


Сямён Цалкін — прафесійны гомельскі фатограф, якога сёння назвалі б фрылансерам. Быў сябрам гомельскага фотаклубу «Палессе». Працаваў для розных гомельскіх выданняў Гомеля ў 1980-х — пачатку 1990-х гадах. Праз 34 гады ён падзяліўся якаснымі гістарычнымі здымкамі з «чарнобыльскага» параду аркестраў.


Фатограф Сямён Цалкін прыгадаў гэты дзень 27 красавіка 1986 года: «Гэта быў абласны парад дзіцячых аркестраў. На 95% яны былі складзеныя са школьнікаў. Не памятаю, каб такія парады праходзілі ў іншыя гады. Тады было шмат фатографаў, было тэлебачанне. Я прыйшоў здымаць мерапрыемства па сваёй волі, гэта не было звязана з заробкам. Я тады здымаў усе мерапрыемствы, якія праходзілі ў горадзе».


Сямён Цалкін (пасярэдзіне) сярод фатографаў, якія здымалі парад аркестраў 27.04.1986.
Фота Станіслава Анзэля

«Я не памятаю, пра што мы тады размаўлялі. Але ёсць фотаздымак, дзе мы ўсе ўсміхаемся. То бок, твары нармальныя, вясёлыя былі. Мы тады яшчэ нічога не ведалі. Даведаліся толькі ў маі», — распавядае Сямён.  

Уладзімір Басак — ліквідатар, які ў той час нёс службу ў міліцыі Гомеля, распавядае, што мясцовыя ўлады ведалі пра аварыю на АЭС: «Так, яны ведалі пра гэта. Але яны не маглі прадугледзіць, якія гэта магло мець наступствы. Нашыя гомельскія яшчэ не ўяўлялі маштабаў аварыі».

«Адбылася гэтая аварыя. Натуральна, калі гэта памежная тэрыторыя, то дзяжурныя ў памежных частках Брагіна, Хойнікаў, Нароўлі дакладвалі Ўпраўленню ўнутраных спраў. І наш генерал хадзіў праз Савецкую ў абкам зачытваў даклад па вобласці. Буйны пажар, выбух, працуе столькі та пажарных частак, усё паліваецца... І Камай, які быў у той час першым сакратаром абкама, і Слюнькоў — першы сакратар ЦК БССР, выхадзец з Гомельшчыны, яны яшчэ не ўяўлялі маштабаў катастрофы», — тлумачыць Уладзімір Басак.

Уладзімір Басак (у акулярах) стаіць у ачапленні на плошчы Леніна 1 мая 1986 года

Уладзімір падсумоўвае: «У савецкія часы і зараз засталася гэтая тэндэнцыя: «галоўнае не бударажыць народ», каб ніякай панікі! Інфармацыяй яны валодалі, але ўзяць на сябе адказнасць і адмяніць гэты парад музыкантаў не маглі, бо людзі палічылі б, што адбываецца нешта сур'ёзнае». 

Лёс дзяцей, якія выйшлі на небяспечны парад у Гомелі, нам невядомы. Магчыма вы пазналі сябе на здымках?

Сяргей Ляпін
Флагшток


У старым доме ў цэнтры Гомеля знойдзены «скарб» старых прадметаў

| Гісторыя

У пабліку «Пошукі старога Гомеля» апублікаваныя фотаздымкі нечаканых знаходак, якія былі знойдзеныя ў драўлянай сядзібе Гомеля. Краязнаўцы распавялі пра былых гаспадароў дома і знойдзеныя ў будынку рэчы.

Сослали на Колыму из-за письма родственникам в Западную Беларусь. В Гомеле снимают документальное кино о сталинских репрессиях

| Гісторыя

В Гомеле начались съемки документальных фильмов о сталинских репрессиях. В рамках кампании «Забітыя і забытыя» готовится цикл из четырех фильмов с историями жителей города и области.

«80 год не было да гэтай тэмы ніякай справы, а тут успомнілі». Гiсторык расказаў, што стаiць за спробамi знайсцi новыя месцы пахаванняў

| Гісторыя

Генеральная пракуратура абвесцiла пошук iнфармацыi аб месцах пахавання ахвяр вайны. Гомельскi гiсторык, кандыдат мастацтвазнаўства Яўген Малiкаў займаецца вывучэннем месцаў былых гістарычных могілак і пахаванняў на тэрыторыі Гомеля на працягу ўжо амаль двух дзясяткаў гадоў. Ён выказаў сваё меркаванне Флагштоку, што стаiць за новымi спробамi адшукаць вінаватых і знайсцi новыя месцы пахаванняў.

«Кіраўнік калгаса прыскакаў ды разагнаў удзельніц шэсця бізуном». Як на Гомельшчыне адраджаецца старажытны абрад

| Гісторыя

На другі дзень пасля Вялікадня ў вёсках Гадзічава ды Маркавічы Гомельскага раёна праводзяць абрад «Ваджэнне Сулы». Адроджаны ў 2007 годзе абрад традыцыйна збірае вялікую колькасць моладдзі, якая не дае традыцыям продкаў згаснуць назаўжды.

Краязнаўцы знайшлі ўнікальныя фота пабудовы маста праз Сож

| Гісторыя

Краязнаўцы з гомельскага гістарычнага пабліка «Пошукі старога Гомеля» знайшлі фотаздымкі будоўлі маста праз Сож. Здымкі з электроннага архіву Дзяржаўнага музея гісторыі Санкт-Пецярбургу. У апісанні файла паметка з пытальнікам: «1880-я гады?»